Bạn đọc viết

An nhiên bớt nghĩ xấu, tránh kết luận hồ đồ

Khánh Hạ

Health+ | Cổ nhân có câu: Một nửa sự thật chưa phải là sự thật. Điều mắt thấy chưa chắc đã là đúng. Câu chuyện của Khổng Tử dưới đây như một lời lý giải vì sao cần kiềm chế cảm xúc, tránh đưa kết luận một cách vội vàng để sự thật được đúng là sự thật.
An nhiên bớt nghĩ xấu, tránh kết luận hồ đồ
Kiềm chế cảm xúc, không lập tức đưa ra phán quyết mà dùng một phương thức khác để chứng minh sự thật, từ đó mà có nhận thức chính xác và khách quan.
Chuyện kể rằng khi Khổng Tử và các môn đệ đi chu du khắp Trung Hoa, có một năm mất mùa đói kém, lương thực rất đắt đỏ. Một hôm, các đệ tử kiếm được một chút gạo để nấu cơm. 
Nhan Hồi đang nấu cơm ở nhà bếp, Khổng Tử vừa hay đi qua, ông nhìn thấy Nhan Hồi đang bốc một nắm cơm cho vào miệng. Lúc đó Khổng Tử rời đi và không nói gì. Nhưng khi đi ra khỏi nhà bếp, Không Tử trong bụng đầy hoài nghi: “Nhan Hồi là người chính trực chân thành nhất, tại sao anh ta lại có thể làm một việc như vậy được?”.
Đến giờ ăn Không Tử giả bộ như không có chuyện gì nói: “Cảm tạ ân đức của thiên thượng, chúng ta hãy mang cơm này cúng thần linh trước”. Lúc đó Nhan Hồi vội vàng ngăn lại nói rằng không được, vì cơm này anh ta đã ăn trước rồi. Khổng Tử hỏi nguyên do, Nhan Hồi kể rằng khi nấu cơm có cơn gió thổi bay tro vào nồi làm bẩn cơm, nhưng lại thấy vứt cơm đi thì tiếc, nên anh đã ăn hết chỗ cơm bẩn. Nghe xong câu chuyện của Nhan Hồi, Khổng Tử cảm thấy hổ thẹn vô cùng. Chỉ vì một hiện tượng mà ông đã nghi ngờ người học trò xuất sắc của mình. May thay lúc đó ông đã kiềm chế được cảm xúc của mình, không lập tức đưa ra phán quyết mà dùng một phương thức tuyệt diệu để chứng minh sự thật, từ đó mà có nhận thức chính xác và khách quan.
Vì vậy có thơ rằng:
An nhiên, điềm đạm bớt vô minh
Đâu chắc đã sai thứ hữu hình
Khổng Tử hỏi han mau được biết
Nhan Hồi đáp lại bớt bị khinh
Nếu chưa hiểu hết đừng công kích
Đã có lòng tin hãy lặng thinh
Tra cứu rõ ràng hãy kết luận
Kẻo không oan khuất bất thình lình

Chí Thiện H+